نگهداری بیماران ام اس در منزل؛ اصول مراقبت و نکات مهم

اصول مراقبت روزانه از بیماران ام اس

توانایی انجام فعالیت های روزمره در بیماران ام اس ممکن است با توجه به شدت علائم و میزان خستگی تغییر کند. به همین دلیل، برنامه مراقبت روزانه باید متناسب با شرایط جسمی، توان حرکتی و نیازهای فرد تنظیم شود.

کمک به انجام کارهای شخصی و حفظ استقلال بیمار

هنگام لباس پوشیدن، شستشو یا غذا خوردن، اجازه دهید بیمار کارهایی را که توانایی انجام آن ها را دارد، خودش انجام دهد و تنها در بخش های دشوار به او کمک کنید. برای بیمارانی که به کمک بیشتری نیاز دارند، رعایت اصول شست و شو و بهداشت سالمند به حفظ سلامت پوست و کاهش مشکلات ناشی از محدودیت حرکتی کمک می کند.

همچنین رعایت حریم خصوصی و استفاده از روش های ایمن هنگام جابجایی اهمیت دارد. در بیمارانی که برای شستشو، لباس پوشیدن و رعایت بهداشت شخصی به کمک مستمر نیاز دارند، استفاده از خدمات بهداشتی و مراقبتی در منزل می تواند بخشی از نیازهای روزانه آن ها را پوشش دهد. 

تنظیم برنامه روزانه برای فعالیت، استراحت و خواب

بهتر است فعالیت های ضروری در ساعت هایی انجام شوند که بیمار انرژی بیشتری دارد. همچنین در برنامه روزانه باید زمان کافی برای انجام کارهای شخصی، صرف غذا، استراحت و خواب شبانه در نظر گرفته شود.
اگر بیمار با مشکلات خواب روبرو است، آشنایی با علت بی خوابی سالمندان و روش های مدیریت آن نیز می تواند مفید باشد.

توجه: این جدول تنها یک نمونه است و زمان فعالیت ها باید با شرایط جسمی، میزان خستگی و الگوی خواب بیمار تنظیم شود. در روزهایی که علائم شدیدتر هستند، بهتر است زمان استراحت افزایش یابد و فعالیت های غیرضروری به تعویق بیفتند.

مدیریت علائم ام اس هنگام مراقبت از بیمار

کنترل خستگی و تشدید علائم ام اس در گرما

خستگی در افراد مبتلا به ام اس ممکن است حتی پس از انجام کارهای ساده نیز احساس شود. برای کاهش خستگی و حفظ انرژی، بهتر است کار های روزانه در چند مرحله انجام شوند و فرد بین آنها استراحت کند.

از طرفی، گرمای زیاد می تواند این خستگی را بیشتر کند و باعث تشدید علائم شود؛ بنابراین بهتر است دمای محیط خنک و مناسب باشد.

با این حال، اگر خستگی به طور ناگهانی افزایش پیدا کرد یا بیشتر از حد معمول بود، لازم است پزشک علت آن را بررسی کند؛ زیرا همیشه به بیماری ام اس مربوط نیست.

مراقبت از ضعف، درد و گرفتگی عضلات در بیماران ام اس

ضعف عضلات و گرفتگی آن ها ممکن است حرکت کردن یا تغییر وضعیت بدن را دشوار کند. در چنین شرایطی، مراقب باید به جابجایی ایمن فرد کمک کند تا فشار ناشی از بی حرکتی کاهش یابد.

اگر درد یا اسپاسم عضلانی ادامه پیدا کرد، لازم است برای بررسی و کنترل آن با تیم درمان مشورت شود.

مدیریت مشکلات ادراری و اختلال دفع در بیماران ام اس

مشکلات ادراری و اختلال دفع در ام اس ممکن است استفاده از سرویس بهداشتی را دشوار کنند. برای کمک به فرد، باید دسترسی به دستشویی آسان باشد و بهداشت شخصی رعایت شود.
در صورت بروز بی اختیاری مدفوع یا ادرار، آشنایی با روش های کنترل بی اختیاری مدفوع در سالمندان و بی اختیاری ادرار در سالمندان می تواند به مراقبت بهتر و حفظ بهداشت بیمار کمک کند.

◂برای کنترل ادرار سالمندان چه باید کرد؟

همچنین ثبت تغییرات ادرار و اجابت مزاج، همراه با مصرف آب و فیبر کافی، به پیگیری مشکلات و پیشگیری از یبوست سالمندان کمک می کند. در صورت بروز اختلالات مثانه نیز مراجعه به پزشک ضروری است.

ایمن سازی محیط زندگی برای بیماران ام اس

پیشگیری از زمین خوردن هنگام راه رفتن و جابجایی

برای پیشگیری از زمین خوردن بیماران ام اس، بهتر است مسیر رفت و آمد را خلوت و ایمن نگه دارید. فرش های لغزنده، سیم های برق و وسایل اضافی را جمع کنید و مطمئن شوید اتاق ها و راهروها نور کافی دارند. همچنین در حمام و سرویس بهداشتی از کفپوش ضد لغزش و دستگیره های محکم استفاده کنید تا فرد هنگام حرکت و بلند شدن تعادل بیشتری داشته باشد.

◂علت زمین خوردن سالمندان و نکاتی برای پیشگیری از آن

انتخاب وسایل کمکی مناسب برای حرکت و انجام کارهای روزانه

اگر فرد هنگام راه رفتن یا انجام کارهای شخصی با مشکل روبرو است، وسایل کمکی بیماران ام اس می توانند به او کمک کنند.

عصا، واکر یا ویلچر بسته به توان حرکتی، تعادل و نیاز بیمار می توانند جابجایی را آسان تر و ایمن تر کنند. همچنین صندلی حمام و وسایل مخصوص لباس پوشیدن، انجام کارهای شخصی را آسان تر می کنند.

برای انتخاب وسیله مناسب، بهتر است از فیزیوتراپیست یا کاردرمانگر کمک بگیرید تا شرایط و توانایی فرد بررسی شود.

تغذیه مناسب برای بیماران ام اس

تغذیه سالم و متنوع به افراد مبتلا به ام اس کمک می کند تا انرژی مورد نیاز بدن خود را تامین کنند و سلامت عمومی بهتری داشته باشند.

برای این منظور، بهتر است در برنامه غذایی بیماران ام اس از میوه ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و مواد پروتئینی مانند ماهی، مرغ و تخم مرغ استفاده شود.

همچنین مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر، همراه با نوشیدن آب کافی، به پیشگیری از یبوست کمک می کند.

در کنار انتخاب غذاهای مناسب، زمان و تعداد وعده ها نیز اهمیت دارد؛ زیرا خستگی ناشی از بیماری ممکن است آماده کردن غذا یا خوردن یک وعده کامل را دشوار کند.

در این شرایط، می توان وعده ها را کوچک تر کرد و زمان صرف غذا را با میزان انرژی فرد هماهنگ کرد.

با وجود اهمیت تغذیه سالمندان، هیچ رژیم غذایی یا مکملی درمان قطعی ام اس نیست و مصرف مکمل ها باید با نظر پزشک انجام شود.

همچنین اگر فرد در بلع غذا مشکل داشته باشد، لازم است پزشک یا گفتاردرمانگر شرایط او را بررسی کند تا روش مناسبی برای غذا خوردن تعیین شود.

نقش فیزیوتراپی و کاردرمانی در مراقبت از بیماران ام اس

فیزیوتراپی و کاردرمانی بیماران ام اس دو روش توانبخشی هستند که هر کدام به بهبود بخشی از توانایی های فرد کمک می کنند. فیزیوتراپی با تمرینات مناسب به حفظ قدرت عضلات، بهبود تعادل و آسان تر شدن راه رفتن کمک می کند.

◂خدمات بالینی و توانبخشی

در مقابل، کاردرمانی بر انجام فعالیت های روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن و استفاده از وسایل شخصی تمرکز دارد و روش های ساده تری برای انجام این کار ها آموزش می دهد.

برای بهره مندی از خدمات توانبخشی متناسب با شرایط و توانایی های فرد، می توانید از خدمات فیزیوتراپی و کاردرمانی خانه سالمندان همدل در مرکز یا منزل استفاده کنید.

نگهداری بیماران ام اس پیشرفته و بستری

در مراحل پیشرفته بیماری MS، فرد ممکن است توانایی حرکت خود را از دست بدهد و برای انجام کارهای شخصی به کمک دیگران وابسته شود.

در این شرایط، مراقبت از بیمار ام اس پیشرفته با هدف حفظ بهداشت و پیشگیری از زخم بستر انجام می شود. از آنجا که بی حرکتی طولانی به پوست فشار وارد می کند، باید نواحی حساس مانند کمر، لگن و پاشنه پا روزانه بررسی شوند.

برای کاهش این فشار، تغییر وضعیت بدن و استفاده از تشک مواج باید طبق ارزیابی فردی انجام شود. همچنین برای جلوگیری از آسیب و حفظ بهداشت بیمار، بهتر است جابجا کردن او، شستشوی بدن و تعویض لباس ها با کمک  پرستار یا فردی انجام شود که روش صحیح این کارها را آموزش دیده است.

مراقبت روانی و شناختی از بیماران ام اس

زندگی با ام اس ممکن است باعث اضطراب، افسردگی سالمندان، احساس وابستگی یا انزوای اجتماعی سالمندان شود. برای حمایت روانی از بیماران ام اس، بهتر است خانواده به نگرانی های فرد گوش دهد، ارتباط او با دوستان را حفظ کند و اجازه دهد در تصمیم های روزانه مشارکت داشته باشد. مراقب خانوادگی نیز برای جلوگیری از فشار روانی به استراحت و حمایت نیاز دارد.

◂پیشگیری از انزوای اجتماعی سالمندان

مراقبت از مشکلات حافظه و تمرکز بیماران ام اس

گاهی فرد در به خاطر سپردن مطالب، تمرکز یا درک سریع اطلاعات مشکل دارد. برای کمک به حافظه و تمرکز بیمار ام اس، می توان از یادآور دارو و قرار ملاقات استفاده کرد و هنگام گفتگو، عوامل حواس پرتی را کاهش داد.

اگر این مشکلات ادامه پیدا کنند یا فعالیت های روزانه را مختل کنند، ارزیابی شناختی ضروری است. برای دریافت حمایت حرفه ای نیز می توانید از خدمات روانشناسی و روانپزشکی در منزل یا در مرکز استفاده کنید.

◂خدمات روانشناسی و روانپزشکی برای سالمندان

پیگیری داروها و علائم هشدار در بیماران ام اس

مدیریت مصرف دارو ها و پیگیری ویزیت های پزشکی

مصرف منظم داروها و مراجعه به موقع به پزشک، بخش مهمی از مراقبت از بیماران ام اس است. برای پیگیری بهتر درمان، نام داروها، زمان مصرف و عوارض احتمالی آنها را ثبت کنید تا متخصص مغز و اعصاب بتواند وضعیت فرد را در ویزیت های دوره ای بررسی کند.

همچنین دارو ها باید طبق نسخه مصرف شوند و هیچ تغییری بدون نظر پزشک انجام نشود.

هنگام حمله یا تشدید ناگهانی علائم ام اس چه باید کرد؟

گاهی علائم بیماری بر اثر گرما، تب یا عفونت به طور موقت شدیدتر می شوند و لزوما نشانه عود ام اس نیستند. با این حال، اگر علائم عصبی جدیدی ظاهر شد یا مشکلات قبلی شدت گرفت، باید با تیم درمان تماس بگیرید.

در صورت بروز اختلال ناگهانی گفتار، ضعف یک طرف بدن یا کاهش هوشیاری، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است؛ زیرا این نشانه ها ممکن است علت دیگری داشته باشند و نباید به ام اس نسبت داده شوند.

انتخاب پرستار و خدمات نگهداری مناسب برای بیماران ام اس

میزان نیاز افراد مبتلا به ام اس به کمک دیگران، با توجه به شرایط جسمی و توانایی های آن ها متفاوت است. زمانی که فرد نمی تواند کارهای شخصی خود را انجام دهد، برای حرکت و جابجایی به دیگران وابسته است یا خطر زمین خوردن بالایی دارد، به مراقبت بیشتری نیاز پیدا می کند.

همچنین مشکلات شدید ادراری و دفع ممکن است رسیدگی تخصصی را ضروری کنند. در چنین شرایطی، اگر خانواده نتواند مراقبت ایمن و کافی فراهم کند، استفاده از خدمات پرستاری در منزل یا بررسی مراکز نگهداری می تواند گزینه مناسبی باشد.

چگونه پرستار مناسب برای بیمار ام اس انتخاب کنیم؟

برای انتخاب پرستار بیمار ام اس، بهتر است ابتدا تجربه او در رسیدگی به افراد دارای مشکلات حرکتی را بررسی کنید. فرد انتخاب شده باید با روش صحیح جابجایی بیمار، علائم هشدار بیماری و نحوه برخورد مناسب با او آشنا باشد.

البته باید توجه داشت که مراقب در انجام کارهای روزانه کمک می کند، اما اقدامات پزشکی و پرستاری تخصصی، مانند تزریقات و رسیدگی به مشکلات درمانی، باید توسط پرستار دارای صلاحیت حرفه ای انجام شوند.

مراقبت در منزل بهتر است یا مرکز نگهداری؟

انتخاب بین خانه و مرکز نگهداری به میزان نیاز فرد به مراقبت و شرایط خانواده بستگی دارد. اگر بیمار ترجیح می دهد در کنار خانواده بماند و امکان فراهم کردن محیط ایمن و کمک کافی وجود دارد، مراقبت در خانه می تواند انتخاب مناسبی باشد.

اما اگر به رسیدگی مداوم نیاز دارد و خانواده نمی تواند این شرایط را فراهم کند، بهتر است امکانات مراکز نگهداری بررسی شود. آشنایی با نکات مهم در انتخاب خانه سالمندان به خانواده کمک می کند امکانات و کیفیت مراقبت را بهتر مقایسه کند. در این بررسی، دسترسی به خدمات پزشکی، پرستاری و درمانی و حضور پزشکان مجرب نیز از معیارهای مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

در نهایت، انتخاب مناسب باید با توجه به شرایط جسمی، خواسته فرد، توان خانواده و خدمات قابل ارائه در مرکز انجام شود.

هزینه نگهداری بیماران ام اس به چه عواملی بستگی دارد؟

هزینه پرستار بیمار ام اس در منزل با توجه به ساعات حضور، میزان وابستگی فرد و نوع خدمات مورد نیاز تعیین می شود.

برای مثال، مراقبت چند ساعته معمولا هزینه کمتری نسبت به پرستاری شبانه روزی دارد و نیاز به خدمات تخصصی نیز می تواند مبلغ را افزایش دهد.از طرفی، هزینه نگهداری سالمندان در مراکز بر اساس مدت اقامت، امکانات و خدمات ارائه شده متفاوت است.

◂تعرفه خانه سالمندان

بنابراین، برای برآورد دقیق هزینه ها باید ابتدا شرایط فرد و میزان مراقبت مورد نیاز او مشخص شود. برای دریافت مشاوره درباره مراقبت از سالمندان دارای محدودیت حرکتی، می توانید با خانه سالمندان همدل تماس بگیرید تا با توجه به شرایط فرد، امکان استفاده از خدمات پرستاری در خانه یا نگهداری شبانه روزی بررسی شود.